De vorm van het geweld

Onder ouderenmishandeling worden vijf vormen van geweld onderscheiden:

  • lichamelijk geweld: slaan, schoppen et cetera, maar ook het te veel of te weinig of verkeerd toedienen van medicijnen;
  • psychisch geweld: treiteren, sarren, bedreigen, vals beschuldigen, beledigen, bevelen et cetera;
  • verwaarlozing: lichamelijke verwaarlozing zoals ondervoeding, uitdroging, doorliggen, maar ook geestelijke verwaarlozing zoals te weinig aandacht et cetera;
  • financiële uitbuiting: stelen of profiteren van bezittingen, verkopen van eigendommen, financieel kort houden van ouderen et cetera;
  • seksueel misbruik.

Financiële uitbuiting

Bij (uitsluitend) financiële uitbuiting is crisisopvang geen wenselijke oplossing. Interventies zijn dan eerder gericht op de pleger en niet (alleen) op het slachtoffer. Voorbeelden zijn het aanspreken of waarschuwen van de pleger, of het opstarten van een civiel- of strafrechtelijk traject. Opvang kan wel nodig zijn (bijvoorbeeld omdat sprake is van een zeer slechte financiële situatie van het slachtoffer) maar dan gaat het om maatschappelijke opvang en niet om opvang in het kader van de veiligheid van het slachtoffer.

Lichamelijk of psychisch geweld, seksueel misbruik en verwaarlozing

Bij lichamelijk of psychisch geweld, seksueel misbruik en verwaarlozing kan het wel wenselijk zijn om de oudere direct ergens anders onder te brengen. Dit geldt vooral voor de situaties waarin het gaat om ernstig geweld of ernstige verwaarlozing van zorg- of hulpbehoevende ouderen. Hiervan is sprake wanneer:

  • het (dreigende) geweld leidt tot (acute) onveiligheid voor de oudere;
  • de verwaarlozing leidt tot (acute) onveiligheid voor de oudere;
  • het niet mogelijk is de pleger de toegang tot het huis te ontzeggen; en/of
  • de zorg die de oudere nodig heeft niet aan huis geboden kan worden.

Andere interventies uitgeput

Belangrijk bij crisisopvang is dus dat andere middelen (zoals gesprekken met hulpverleners) al zijn uitgeput of op dat moment niet geschikt zijn (bijvoorbeeld een ambulante vorm van hulpverlening).