Crisisopvang in Nederland

In Nederlandse gemeenten zijn de afgelopen jaren de volgende ervaringen opgedaan met crisisopvang bij ouderenmishandeling.

Crisisopvang voor mishandelde ouderenAantal centrumgemeenten vrouwenopvang
Woon-zorgcomplex1
Maatschappelijke opvang/vrouwenopvang7
Verzorgings- of verpleeghuis0
Is er niet in de regio14
Totaal22

Deze tabel is gebaseerd op onderzoek onder alle 35 centrumgemeenten vrouwenopvang. Hiervan hebben 22 gemeenten (een deel van) de gevraagde informatie over crisisopvang aangeleverd.

Een samenvatting van de huidige ervaringen met opvang van mishandelde ouderen is hier te vinden.

Uit onderzoek onder 22 centrumgemeenten vrouwenopvang blijkt het volgende:

  • De meeste gemeenten hebben geen specifieke crisisopvang voor mishandelde ouderen. In voorkomende gevallen kunnen mishandelde ouderen gebruikmaken van de reguliere crisisopvang.
  • Plaatsing van mishandelde ouderen in de crisisopvang komt echter nauwelijks voor. Meestal wordt de voorkeur gegeven aan de inzet van ambulante hulpverlening, eventueel in combinatie met een huisverbod.
  • In vijf van de acht regio’s waar crisisopvang voor mishandelde ouderen bestaat (zie tabel), is in de opvang ook hulpverlening voor deze ouderen beschikbaar die specifiek gericht is op hun hulpvragen.
  • Het gaat in alle vijf regio’s om materiële en immateriële hulpverlening en in vier van de vijf regio’s ook om fysieke verzorging.
  • In twee van de veertien regio’s waar (nog) geen specifieke opvang voor mishandelde ouderen bestaat, is dit wel overwogen. In verband met onvoldoende financiële middelen is hier besloten toch geen crisisopvang in te richten.

Bij het bovenstaande dient te worden opgemerkt dat gevraagd is naar opvang specifiek voor mishandelde ouderen. Binnen de reguliere zorg voor ouderen is crisisopvang eveneens mogelijk. Het gaat dan om opvang op nood- en spoedbedden in verpleeg- en verzorgingshuizen. Deze plekken kunnen ook voor mishandelde ouderen worden gebruikt; er is immers sprake van een crisis.

Het is ook goed mogelijk dat het reeds voorkomt dat mishandelde ouderen op deze plekken worden opgevangen maar dat dit onbekend blijft, omdat in die gevallen niet wordt gezien dat de crisis het gevolg is van mishandeling en/of politie/SHG niet worden ingeschakeld.

Doordat de ervaring beperkt en deels verborgen is, zijn de precieze aard en omvang van de behoeftevraag aan crisisopvang voor mishandelde ouderen op dit moment nog onduidelijk. Het is niet bekend hoeveel situaties van ouderenmishandeling zich voordoen waarin crisisopvang het geëigende middel is.